ALUCARA KÖYÜNDEN ALUCRA KAZASINA GİDEN SÜREÇTE ÖNE ÇIKANLAR

Aşağıda okuyacağınız belge Kanuni Sultan Süleyman (d.1494-95 Trabzon-ö.1566 Zigetvar) dönemine ait bir belgedir, 1565 tarihlidir ve Alucra’nın konumuna ilişkin çok önemli bilgiler içermektedir. Belgeye göre Alucra bir zamanlar köy statüsündeymiş. Bu köyde Akkoyunlular döneminde iskân edilmiş reayaların (bir hükümdar idaresi altında bulunan halk) bulunduğu fakat bunların yoldan geçenlerden rahatsız olarak yerlerini terk ettiği bu nedenle buraların boş kaldığı, eşkiyanın yol keserek gelip geçenlere rahatsızlık verdiği belirtilmektedir. Yine bu nedenle boşalan arazilerin hariçten yani dışarıdan gelen köylüler tarafından ekildiği ifade edilmekte ve buraların yeniden şenlendirilmesi için gerekli tedbirlerin alınması istenilmektedir.
Bu çalışmada da değerli dostum, hemşehrim, Çamoluk Yeniköy’lü Dursun KAYABAŞI yardımcı olmuştur. Kendisine şükranlarımı sunuyorum.

Erbab-ı tımardan Mehmet nâm sipahiye verildi. Fi 3 R sene 973 (1565)
Karahisar-ı Şarki beyine ve kadısına hüküm ki; senki sancak beyisin dergâhı muallâma (büyük kapı, saray) mektup gönderüp livâ-i mezbûrda (adı geçen sancak) Alucara demekle ma’ruf karye(bilinen köy), umerâ-ı(beyler, emirler, seyyidler, şerifler) Akkoyunlu zamanından beri tarik-i âmm (herkesin geçmesine mahsus yol) üzerinde sakinler iken âyende ve revende (gelip geçenler) de rencide olmakla karyelerinden göçüp ırak yerlerde tavattun (başka yere yerleşmek) etmekle yollar tenhâ kalub kışın eyyamında (kış günlerinde) âyende ve revende (gelip geçenler) mengilgâh (konaklayacak yer) olmamakla geyet usret (sıkıntı) çeküp ve yazın dahi hâli ve bi-yaban yer olmakla gutta’i-tarik olanlar yolları set (kesmek) edüp âyende ve revendeye (gelip geçenlere) kulli müzayaka (sıkıntı, zorluk) verirler, gâyet mahûf (korkulu, tehlikeli) yerler olub ve bundan akdem (daha mühim) Fermân-ı Şerif varid olub karye-i mezbûreden firar edenleri yerli yerine getirüb, ma’mur edesin deyü ferman olunmağın re’ayaya tenbih olunub yerlerinde iskân edilüb fe-emmâ karye-i mezbûrenin toprağını hariç köylerden ba’zı kimesneler tutup zira’at etmekle kendilere vefâ ederler yerleri ve toprakları olmayub ol sebeb ile yoldan firar eylemişlerdir. Toprağa şiddetli ihtiyaçları olmağın şenlendirilmeğe iktidar olmayub hariçte tasarruf olunan yerler yer şenletmek için karye-i mezbûre re’ayâsına inâyet buyrulur ise yol şenlenüb re’aya aman üzere asude-hâl (rahat, huzur içinde) olub istirahat bulunurlar. Lâkin zikr olunan yerler hariçten zapt olunub re’âyaya verilmez ise yerleri vefâ etmekle celâ-yı vatan (doğduğu yerden ayrılma) eyleyüb parakende (dağılmaları) olmaları mukerrerdir (tekrar olunmuş) deyü arz eylediğin ecilden (geçiktiren, geriye bırakan) buyurdum ki kadıya arz ettiğin gibi olub ebnâ-yı sebile (yolcular, seyahat edenler) ve memleket ve re’ayaya enfa’ (daha menfaatli, faydalı) ise yerleri eski sahiplerine mukerrer edüb tasarruf (tutum, davranış) ettüresiz.
Görüldüğü gibi Alucara vaktiyle bir köy olarak Akkoyunlular zamanında kurulmuş. Ancak etrafında diğer köyler de mevcutmuş. Ana yol üzerinde bulunması nedeniyle zamanla önem kazanarak gelişmiş, zamanla kaza statüsünü kazanmış, etrafındaki köyler ve diğer yönetim birimleri (Kösi, Kovana, Kovasa) bilahare de Mindeval, Alucara’ya bağlanmıştır. Mindeval’ın Alucara’ya bağlanmasıyla ilgili belge üzerindeki çalışmalarımız devam etmektedir, bunu da ileriki süreçte inşa-Allah yayınlayacağız.

Saygılarımla,
Murat TOSUN

Reklamlar

About Murat Dursun Tosun

30.07.1961 tarihinde İstanbul'da doğdu. İlkokulu ve Ortaokulu Çeliktepe'de okudu. Liseyi ise, Gültepe Endüstri Meslek Lisesinde 1977 yılında tamamladı. 27 Mart 1978 tarihinde İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde 17 yaşındayken sözleşmeli teknisyen olarak göreve başladı. 1981–82 yılları arasında askerlik görevini yaptı. 1983 yılında tekrar sözleşmeli teknisyen olarak AKM'de göreve başladı. 1984 yılında çıkan bir Kanun'dan yararlanarak Memuriyete geçti. 1990 yılında girdiği ÖSYM sınavı neticesi Açık Öğretim Fakültesi'ne kayıt yaptırdı ve 1994 yılında mezun oldu. Akabinde Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü İşletme Bölümünde Yüksek Lisans Hakkı kazandı ve 3 yıllık eğitimden sonra 1997 yılında Bilim Uzmanı olarak mezun oldu. İş hayatında ise,13 yıllık teknik hizmet çalışmasından sonra Emniyet ve Bakım Şef Yardımcısı, Sivil Savunma Amiri, Fiziki Güvenlik Amiri görevlerinde bulundu. 1997 yılında Şube Müdürü oldu. 1998'den sonra İdari ve Mali İşler ile Güvenlik Şube Müdürlüğü görevlerinde bulundu.Aynı zamanda 7 yıl süre ile Beyoğlu İstiklal Caddesinde bulunan ve 4/5'inden fazlası Maliye Hazinesine ait olan 54 bağımsız bölümlü Kastel İs Merkezi'nde (Atlas Pasajı) kamu adına yöneticilik yaptı. 2005–2006 hac döneminde eşiyle birlikte hacca gitti ve geldikten sonra Nisan 2006'da emekliye ayrıldı. Bloğunda yayınlanmış 1200’ün üzerinde çalışması vardır. Çeçenzade Hacı Hasan Paşa’nın Hayatı (225 sayfa), Çağırgan Baba Es-Seyyid İsmail Hakkı Çağırgan Veli (206 sayfa) , Arşiv Belgelerinde Mindeval-Çamoluk Tarihi (584 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alucra-Alucra Tarihi (690 sayfa), Alucra’nın Emektar Şahsiyetleri-İz Bırakanlar (35 sayfa), Arşiv Belgelerinde Karahisar-i Şarki-Şebinkarahisar Tarihi (914 sayfa), Arşiv Belgelerinde Anadolu'ya Kafkas Göçleri İskânları Köle ve Cariyelik Sorunu (449 sayfa), Kethüdazâde Mehmet Emin Ağa-Tirebolu Voyvodası ve Şebinkarahisar Kaymakamı (630 sayfa), Halepli Bir Osmanlı Paşası Mellahzâde Mehmed Mer'i Paşa Hayatı ve Hatırlattıkları (268 sayfa), Ermeni Olaylarının Gelişimi ve Şebinkarahisar'da Yaşananlar (2 Cilt, 1263 sayfa), Suşehri Tarihi Yazılarım (497 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alaplı (404 sayfa), Kasımpaşa Tarihi Yazılarım (326 sayfa) ve Alucra Gürbulak Köyü Nam-ı Diğer Feygas, Hanuk Şeyh Mehmed (260 sayfa), Osmanlıca Arşiv Belgelerinde Gümüşhane Yaşananlar ve Ayrıntıları 1695-1928 (2 cilt 1100 sayfa) isimli basılı 15 kitabı bulunmaktadır. Yaklaşık 8 senedir Naht (Hatt-ı Ahşap) sanatıyla da ilgilenmekte olup, 2 kez İstanbul'da 1 kez Şebinkarahisar'da 1 kez de Alucra'da sergi açmıştır. 2015 yılı yaz döneminde Şebinkarahisar Halk Eğitim Merkezinde Naht (Hatt-ı Ahşap) kursu verdi.
Bu yazı Osmanlı Tarihi içinde yayınlandı ve , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s