OSMANLI MENZİL YOLLARI VE KARAHİSAR-ALUCRA GÜZERGÂHI

 

image003

Anadolu ve Rumeli’de sağ sol ve orta kol olmak üzere üç ana güzergâhtan oluşan yollar vardı ve bu yollar tali yollarla da birbirine bağlıydı. Buna göre Anadolu’daki sağ kol, Üsküdar’dan Gebze-Eskişehir-Akşehir-Konya-Adana-Antakya yoluyla Halep ve Şam üzerinden Mekke ve Medine’ye; Orta kol Üsküdar-Gebze-İznik Bolu – Tosya – Merzifon – Tokat – Sivas – Hasan Çelebi – Malatya – Harput – Diyarbakır – Nusaybin – Musul ve Kerkük’e; Sol kol ise, orta kolla Merzifon’a kadar aynı güzergahı takip edip, buradan Ladik – Niksar – Karahisar-ı Şarki- Kelkit- Aşkale- Erzurum yoluyla Hasankale üzerinden bir kolu Kars’a, diğer kolu da Tebriz’e ulaşırdı.

Osmanlı menzilleri haberleşme ve hac menzilleri askeri menziller olarak üçe ayrılırdı. Askeri menziller, sefer esnasında ordunun ihtiyaçlarının karşılanabileceği, su bulunan geniş düzlükler üzerinde ve daha çok yerleşim yerleri dışında olurken, hac ve haberleşme menzilleri ise daha çok yol güzergâhları üzerinde ve yerleşim yerlerinde bulunmaktaydı. Ayrıca bu yollar üzerinde menzilhaneler (haberleşme menzilleri), kervansaraylar, hanlar yaptırılmış, ulak teşkilatı oluşturulmuş, yollarda geçiş noktalarının korunması için derbent teşkilatı gibi özel teşkilatlar kurulmuştur(1).

Söz konusu yollardan sol kol Karahisar-ı Şarki-Kelkit arası aşılırken Kelkit Çayı boyunca mı yürünmüştür, yoksa Alucra üzerinden mi gidilmiştir, elde belge olmadığı için şimdilik bunu kesin olarak yanıtlamak zor olsa da o zamanlar kullanılan yolların buğün de karayolu olarak mevcut olduğu dikkate alındığında Şark-i Karahisar’dan sonra Alucra-Şiran-Kelkit hattının kullanılmış olduğu kuvvetle muhtemeldir. Zaten Avutmuş’tan Alucra istikametine giden yolun belgelerde İran Caddesi olarak da anılıyor olması bu görüşü kuvvetlendirmektedir. Ancak, geçmişin ulaşım vasıtaları şimdikinden farklı olduğu için Şebinkarahisar-Alucra arası  güzergâhı muhtemelen farklıydı ve Şebinkarahisar’ın Bağlar köyünden Alucra’nın Dereçiftlik- Doludere güzergâhını takip ederek Aktepe köyü Belençayır mahallesinden Alucra’ya ulaşmaktaydı. Tarihin İzinde Alucra konulu yazılarımızda buna ilişkin araştırma sonuçları olduğunu ortaya koymuştuk. Şunu da unutmamak gerekir ki geçmişin önemli pek çok yerleşim yerleri değişik nedenlerle günümüzde önemini kaybettiğinden yok olmuştur. Kiminin kalıntıları görünürken kimi de tamamen tahrip olduğundan izi bile kalmamıştır.

Bu yoldan Tancalı ünlü seyyah İbn Batuta’nın geçmiş olması söz konusudur. İbn Batuta Anadolu’ya yaptığı ikinci seyahatinde Konya’dan başlayarak Karaman- Aksaray – Niğde – Kayseri – Sivas – Amasya – Gümüş – Gümüşhane – Erzincan üzerinden Erzurum’a kadar gitmiştir. Bu seyahatinde belirttiği önemli bir husus ise Gümüş’e gittiğinde (Gümüşhacıköy olabilir) buranın bakımlı bir şehir olduğu Irak ve Suriye’den gelen tüccarların buradan mal aldıklarını yazmasıdır.
Bir söz vardır, dili olsa da konuşsa diye.. Bu yollardan kimler geldi, kimler geçti, kim bilir ?

Saygılarımla,
Murat TOSUN

Kararlanılan kaynaklar:

http://www.turkiyat.selcuk.edu.tr/pdfdergi/s16/sak.pdf

http://www.frmtr.com/tarih-ve-inkilap-tarihi/752505-turkiye-ipek-yolu.html

 

Reklamlar

About Murat Dursun Tosun

30.07.1961 tarihinde İstanbul'da doğdu. İlkokulu ve Ortaokulu Çeliktepe'de okudu. Liseyi ise, Gültepe Endüstri Meslek Lisesinde 1977 yılında tamamladı. 27 Mart 1978 tarihinde İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde 17 yaşındayken sözleşmeli teknisyen olarak göreve başladı. 1981–82 yılları arasında askerlik görevini yaptı. 1983 yılında tekrar sözleşmeli teknisyen olarak AKM'de göreve başladı. 1984 yılında çıkan bir Kanun'dan yararlanarak Memuriyete geçti. 1990 yılında girdiği ÖSYM sınavı neticesi Açık Öğretim Fakültesi'ne kayıt yaptırdı ve 1994 yılında mezun oldu. Akabinde Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü İşletme Bölümünde Yüksek Lisans Hakkı kazandı ve 3 yıllık eğitimden sonra 1997 yılında Bilim Uzmanı olarak mezun oldu. İş hayatında ise,13 yıllık teknik hizmet çalışmasından sonra Emniyet ve Bakım Şef Yardımcısı, Sivil Savunma Amiri, Fiziki Güvenlik Amiri görevlerinde bulundu. 1997 yılında Şube Müdürü oldu. 1998'den sonra İdari ve Mali İşler ile Güvenlik Şube Müdürlüğü görevlerinde bulundu.Aynı zamanda 7 yıl süre ile Beyoğlu İstiklal Caddesinde bulunan ve 4/5'inden fazlası Maliye Hazinesine ait olan 54 bağımsız bölümlü Kastel İs Merkezi'nde (Atlas Pasajı) kamu adına yöneticilik yaptı. 2005–2006 hac döneminde eşiyle birlikte hacca gitti ve geldikten sonra Nisan 2006'da emekliye ayrıldı. Bloğunda yayınlanmış 1200’ün üzerinde çalışması vardır. Çeçenzade Hacı Hasan Paşa’nın Hayatı (225 sayfa), Çağırgan Baba Es-Seyyid İsmail Hakkı Çağırgan Veli (206 sayfa) , Arşiv Belgelerinde Mindeval-Çamoluk Tarihi (584 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alucra-Alucra Tarihi (690 sayfa), Alucra’nın Emektar Şahsiyetleri-İz Bırakanlar (35 sayfa), Arşiv Belgelerinde Karahisar-i Şarki-Şebinkarahisar Tarihi (914 sayfa), Arşiv Belgelerinde Anadolu'ya Kafkas Göçleri İskânları Köle ve Cariyelik Sorunu (449 sayfa), Kethüdazâde Mehmet Emin Ağa-Tirebolu Voyvodası ve Şebinkarahisar Kaymakamı (630 sayfa), Halepli Bir Osmanlı Paşası Mellahzâde Mehmed Mer'i Paşa Hayatı ve Hatırlattıkları (268 sayfa), Ermeni Olaylarının Gelişimi ve Şebinkarahisar'da Yaşananlar (2 Cilt, 1263 sayfa), Suşehri Tarihi Yazılarım (497 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alaplı (404 sayfa), Kasımpaşa Tarihi Yazılarım (326 sayfa) ve Alucra Gürbulak Köyü Nam-ı Diğer Feygas, Hanuk Şeyh Mehmed (260 sayfa), Osmanlıca Arşiv Belgelerinde Gümüşhane Yaşananlar ve Ayrıntıları 1695-1928 (2 cilt 1100 sayfa) isimli basılı 15 kitabı bulunmaktadır. Yaklaşık 8 senedir Naht (Hatt-ı Ahşap) sanatıyla da ilgilenmekte olup, 2 kez İstanbul'da 1 kez Şebinkarahisar'da 1 kez de Alucra'da sergi açmıştır. 2015 yılı yaz döneminde Şebinkarahisar Halk Eğitim Merkezinde Naht (Hatt-ı Ahşap) kursu verdi.
Bu yazı Alucra Tarihi, Osmanlı Tarihi içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s