SALNAMELERDE ALUCRA-2

image002image004

Bir önceki yazımızda hatırlanacağı gibi 1871’de Alucra’nın Karahisar-i Şarki’nin nahiyesi olarak göründüğünü, 1872’de kaza statüsüne alındığını ve 1873’de idari teşkilatını kurulduğunu belirtmiştik.

https://muratdursuntosun.wordpress.com/2014/01/29/salnamelerde-yilliklarda-alucra/

Şimdi 13 sene sonra yayınlanan bir salnamede buna ilişkin bilgileri açıkça görüyoruz. Ayrıca bir diğer ayrıntıyı da burada görüyoruz. Yıl, yıl salnamelerdeki detaylar değişiklik gösterebilmektedir.
1306 (1890) Yılı Sivas Vilayeti Karahisar-i Şarki Livası Salname Bilgileriimage005image006image007 

ALUCRA KAZASI

Livanın cihet-i şarkisinde vaki olub, merkez livaya yedi saattir. Bu kazada KARAÇAYIR denilen mahalle bin iki yüz seksen dokuz tarihinde (1873) bir hükümet konağı yapulub merkez ittihaz olunmuş ve ittisaline (bitişiğine) iki han iki kahve iki bab etimekci fırını yapılmışdır. Me’murin ve âza gündüzleri işbu hükümet konağında icra-yı vezaif me’muriyet idüb, ahşamları sakin oldukları karyelere giderler.  Eizze-i kiramdan Çağırgan ve Çomaklı Baba kaza-i mezkurda medfundur. Kaza-i mezburda çelik iğmaline kabiliyetli bir temir (demir) madeni olub, ahali
tarafından işletilmektedir.  Kaza-i mezkur altı nahiye ve kırk karye (köy) ve üç bin elli hane ve kırk camii ve mescid ve altı medrese ve elli üç İslam ve üç Hıristiyan mektebini ve on bin yedi yüz kırk yedi İslam ve yüz doksan dokuz Hıristiyan nüfusunu havidir.  Ve bundan başka on hanede kırk nüfus muhacirin meskûndur. Bu kazada sekiz orman olub kereste kat-i (kesilip, biçilmesi) ve merkez livaya nakl ile satılur. Ve yüz on yedi bin yüz altmış altı dönümlük otuz iki bin üç yüz on kıt’a arazi olub kuvve-i inbatiyesi bire üç virebilir. Mahsulat-ı araziyesi hınta, şair, bakla, fasülye, ve hububat-i saire ve sebze ve kavun, karpuz üzün, elma, armud ve vişne, kirazdan ve ma’mulatı da kilim ve abadan ibaretdir. Beher senede Mayısın yedisinde bir gün Panayır ve Cum’a irtesi günleri hafta pazarı kurulur.
Görüldüğü gibi Kaymakamlık binasının Karaçayır denilen mahalde kurulduğu ve kuruluş tarihinin 1873 yılı olduğu belirtilmektedir. Ayrıca on hanede 40 nüfus muhacir olduğunu görmekteyiz. Benim dikkatimi çeken ve çok önemli bulduğum bir detay ise, kazada Çağırgan ve Çomaklı Babanın medfun bulunduğunun belirtilmiş olmasıdır.
Çağırgan Baba bahsinde sizlerin de dikkatini çekti mi bilmiyorum ama burada sadece bir Çağırgan Baba’dan bahsedilmektedir. Oysa günümüzde Alucra ilçesinde iki köyümüz bünyelerinde Çağırgan Baba olduğu iddiasındadır. Bunlar Zıhar ve Zun köyleridir. Zıhar köyünün öne çıkardığı vakfiye H.742, Zun köyünün ortaya çıkardığı vakfiye H.907 tarihlidir.

1882 Tarihli Sivas Vilayeti Karahisar-i Şarki Livası Salname Bilgileriimage008
Buradaki toplamlar kadın ve çocukları ihtiva etmediğinden toplam rakamı 4’le çarpsanız 31.172, 5’le çarpsanız 43.840 toplam nüfus rakamına ulaşırsınız.image009
Bilgilere göre 1882 yılında Karahisar kazasında 8 han, 4 hamam, 752 dükkân, 16 mahalle, 2454 hane, 75258 (akçe) vergisi var iken, Alucra’da 1 han, 15 dükkân, 1050 hane, 40 kurâ(köy), 65057 (akçe) vergisi, 2527 askeri olan bir yerleşim yeriymiş. Buna karşın hamamı bulunmamaktaymış. En alt sıradaki Mindeval nahiyesinde ise han ve hamam yok iken 5 adet dükkân bulunmaktaymış. Keza 100 hane ve 36 kurâsı (köyü) varmış.

1893 Tarihli Sivas Vilayeti Karahisar-i Şarki Livası Salname Bilgileri

image010

Saygılarımla,
Murat D. Tosun

Reklamlar

About Murat Dursun Tosun

30.07.1961 tarihinde İstanbul'da doğdu. İlkokulu ve Ortaokulu Çeliktepe'de okudu. Liseyi ise, Gültepe Endüstri Meslek Lisesinde 1977 yılında tamamladı. 27 Mart 1978 tarihinde İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde 17 yaşındayken sözleşmeli teknisyen olarak göreve başladı. 1981–82 yılları arasında askerlik görevini yaptı. 1983 yılında tekrar sözleşmeli teknisyen olarak AKM'de göreve başladı. 1984 yılında çıkan bir Kanun'dan yararlanarak Memuriyete geçti. 1990 yılında girdiği ÖSYM sınavı neticesi Açık Öğretim Fakültesi'ne kayıt yaptırdı ve 1994 yılında mezun oldu. Akabinde Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü İşletme Bölümünde Yüksek Lisans Hakkı kazandı ve 3 yıllık eğitimden sonra 1997 yılında Bilim Uzmanı olarak mezun oldu. İş hayatında ise,13 yıllık teknik hizmet çalışmasından sonra Emniyet ve Bakım Şef Yardımcısı, Sivil Savunma Amiri, Fiziki Güvenlik Amiri görevlerinde bulundu. 1997 yılında Şube Müdürü oldu. 1998'den sonra İdari ve Mali İşler ile Güvenlik Şube Müdürlüğü görevlerinde bulundu.Aynı zamanda 7 yıl süre ile Beyoğlu İstiklal Caddesinde bulunan ve 4/5'inden fazlası Maliye Hazinesine ait olan 54 bağımsız bölümlü Kastel İs Merkezi'nde (Atlas Pasajı) kamu adına yöneticilik yaptı. 2005–2006 hac döneminde eşiyle birlikte hacca gitti ve geldikten sonra Nisan 2006'da emekliye ayrıldı. Bloğunda yayınlanmış 1200’ün üzerinde çalışması vardır. Çeçenzade Hacı Hasan Paşa’nın Hayatı (225 sayfa), Çağırgan Baba Es-Seyyid İsmail Hakkı Çağırgan Veli (206 sayfa) , Arşiv Belgelerinde Mindeval-Çamoluk Tarihi (584 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alucra-Alucra Tarihi (690 sayfa), Alucra’nın Emektar Şahsiyetleri-İz Bırakanlar (35 sayfa), Arşiv Belgelerinde Karahisar-i Şarki-Şebinkarahisar Tarihi (914 sayfa), Arşiv Belgelerinde Anadolu'ya Kafkas Göçleri İskânları Köle ve Cariyelik Sorunu (449 sayfa), Kethüdazâde Mehmet Emin Ağa-Tirebolu Voyvodası ve Şebinkarahisar Kaymakamı (630 sayfa), Halepli Bir Osmanlı Paşası Mellahzâde Mehmed Mer'i Paşa Hayatı ve Hatırlattıkları (268 sayfa), Ermeni Olaylarının Gelişimi ve Şebinkarahisar'da Yaşananlar (2 Cilt, 1263 sayfa), Suşehri Tarihi Yazılarım (497 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alaplı (404 sayfa), Kasımpaşa Tarihi Yazılarım (326 sayfa) ve Alucra Gürbulak Köyü Nam-ı Diğer Feygas, Hanuk Şeyh Mehmed (260 sayfa), Osmanlıca Arşiv Belgelerinde Gümüşhane Yaşananlar ve Ayrıntıları 1695-1928 (2 cilt 1100 sayfa) isimli basılı 15 kitabı bulunmaktadır. Yaklaşık 8 senedir Naht (Hatt-ı Ahşap) sanatıyla da ilgilenmekte olup, 2 kez İstanbul'da 1 kez Şebinkarahisar'da 1 kez de Alucra'da sergi açmıştır. 2015 yılı yaz döneminde Şebinkarahisar Halk Eğitim Merkezinde Naht (Hatt-ı Ahşap) kursu verdi.
Bu yazı Alucra Tarihi, Osmanlı Tarihi içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s