BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞINDAN KALAN DETAYLAR

image002

İncelediğimiz 1918 tarihli dosyada iki farklı belge bulunmaktadır. Bu belgelerden birisi çok önemli bir bilgi vermektedir. Bu bilgide Birinci Dünya Savaşı sırasında İstanbul’un İngilizler tarafından sürekli olarak bombalanmakta olduğu belirtilmektedir. İstanbul’da önemli bir askeri tesis olmamasına rağmen bu uçak taarruzlarının yapılıyor olması sivil hedeflerin bombalandığını göstermektedir. Batılı devletler hep dünyaya kendilerinin çok medeni olduğu izlenimi vermeye çalışırken bir yandan da savaşta zehirli gazlar kullanmaktan, sivilleri bombalamaktan ve esirlere kötü muamele yapmaktan geri kalmamışlardır.

Yaşananlar nedeniyle İstanbul halkının sinirlerinin bozulduğu İstanbul’da bulunan düşman devletlerin vatandaşlarına karşı misilleme yapmamaları için polisin gayret gösterdiği ancak bu uçak taarruzlarının devam etmesi halinde karşı tedbirlerin alınmak zorunda kalınacağı belirtilmiştir.

İkinci belge ise şimdi Gürcistan sınırları içerisinde kalan Ahilkelek bölgesinde Ukraynalı bir eczacı subayın kaldığı yere Ukrayna bayrağı astığı bu farkedilince bayrağın indirildiği ve bu kişinin sorguya alındığı belirtilmiştir. Ahilkelek bölgesi Ahıska Türklerinin yaşadığı bir bölgedir. Ruslar burayı ele geçirdikten sonra halka çok zulümler yapmış bir çoğunu sürgüne göndermiş ve demografik yapıyı bozarak kendilerine yakın milletleri yerleştirmiştir.

Belgenin okunmasındaki katkılarından dolayı Osmanlıca Tarih Edebiyat Grubu üyelerinden Zafer Şık, Mehmet Kahramanoğlu ve Ömer Faruk Gedik’e çok teşekkür ederim.

Murat Dursun Tosun

muratdursuntosun@wordpress.com

Arşiv Fon Kodu: HR.SYS. Dosya No: 2456, Gömlek No: 27, Tarihi: 27 Ağustos 1918, Konusu: İstanbul’da önemli askeri müesseseler olmamasına rağmen şehre devamlı icra edilen uçak taarruzları halkı hedef aldığından, bu taarruzlara son verilmemesi durumunda Türk hükümetinin düşman devletler vatandaşlarına karşı bir takım zecri uygulamalara gitmeye kendisini mecbur göreceği. Oturduğu yere memleketinin bayrağını çeken Ukraynalı bir zabitin Kars’da Şark Orduları Grup Kumandanlığı’nca alınan ifadesi. (EHT.)

image003

Osmanlı Ordu-yı Hümâyûnu Kumandanlığı Vekâleti

(Harb-ı Umumi)

Hariciye Nezaret-i Celilesine

Devletlü Efendim Hazretleri,

Nezaretçe münasib görülecek bir vasıta ile ber-vech-i ati hususun İngiltere hükümetine iblâğını (ulaştırılmasını) rica ederim.

İstanbul bir çok kıymetli hastahane müessesatını havi açık bir şehir olub şâyân-ı ehemmiyet hiçbir müessesat-ı askeriyeyi havi değildir.

İstanbul’a icra edilen ve devamlı teyyare taarruzları ahalinin hukukuna tecavüzden başka bir şey değildir.

Eğer bu teyyare taarruzlarına nihayet verilmeyecek olursa Türkiye hükümeti düşman hükümetlere aid cümle kesanı yaş ve cinsiyete bakmaksızın üsera (esir) karargâhlarına sevk etmeğe kendisinde mecburiyet görecektir. Zira işbu teyyare taarruzlarıyla pek ziyade asabileşen ahalinin burada ikamet etmekde olan i’tilaf hükümetleri teba’sına karşı bir hareket-i mukabelesi halinde bunun önüne geçebilinme ihtimalinin müşkil olacağını nazar-ı dikkate almağı hükümet kendisine bir vazife add eder.

Böyle bir hareket-i mütekabilenin (karşılığın) şimdiye kadar men’ edilebilmiş olması ancak polisin şâyân-ı teşekkür olan himayesinden mütevelliddir. Ol-babda emr ü ferman hazret-i men’lehü’l-emrindir.

Fi 21 Zilkade Sene (1)336 ve fi 28 Ağustos Sene (1)334 (28 Ağustos 1918)

Baş Kumandanlık Erkân-ı Harbiye Reisi  

image006

Osmanlı Ordu-yı Hümâyûnu Kumandanlığı Vekâleti

Suret

Ahılkelek mıntıkasında (Gürcistan’ın batısında Türklerin yaşadığı bir bölge) Ukraynalı bir zabitin dolaştığı ve oturduğu haneye Ukrayna bayrağı çektiği haber alınarak kendisi mahfuzen harice celb olunmuş önündeki Ukrayna bayrağı indirilmiştir. Kars’daki ifadesinden malumat-ı atiye alınmıştır.

İsmi Biranasico Novic Harasok’dur. Rus ihtilal-i ahirinden evvel Gence’de 219.depo alayında ecza mülazımı (subayı) iken ihtilali müteakib Tiflis’de bir demir yolları müdiriyetine tayin edilmiş ve Temmuz bidayetinde Ukrayna idaresinden aldığı emr üzerine Ahılkelek civarındaki Ukrayna münafığı himaye içün Ukrayna ve Tiflis komiserliğinin vesikasıyla Ahılkeleğe gelmişdir. Ukrayna hükümetinin kendinin memuriyeti hakkında İstanbul’a ve Batum’a resmi malumat vermediğini bildirmiştir.

Üçüncü Ordu Grubu’nun bu hususda malumatı bu kadar Ahval ve hareketi calib-i şüphe görülmüş işbu adam hakkında ne yapılacağının iş’arına müsaade buyrulması.

Fi 24 Temmuz Sene (1)334 (24 Temmuz 1918)

Şark Orduları Grubu Kumandan Vekili Esad

Reklamlar

About Murat Dursun Tosun

30.07.1961 tarihinde İstanbul'da doğdu. İlkokulu ve Ortaokulu Çeliktepe'de okudu. Liseyi ise, Gültepe Endüstri Meslek Lisesinde 1977 yılında tamamladı. 27 Mart 1978 tarihinde İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde 17 yaşındayken sözleşmeli teknisyen olarak göreve başladı. 1981–82 yılları arasında askerlik görevini yaptı. 1983 yılında tekrar sözleşmeli teknisyen olarak AKM'de göreve başladı. 1984 yılında çıkan bir Kanun'dan yararlanarak Memuriyete geçti. 1990 yılında girdiği ÖSYM sınavı neticesi Açık Öğretim Fakültesi'ne kayıt yaptırdı ve 1994 yılında mezun oldu. Akabinde Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü İşletme Bölümünde Yüksek Lisans Hakkı kazandı ve 3 yıllık eğitimden sonra 1997 yılında Bilim Uzmanı olarak mezun oldu. İş hayatında ise,13 yıllık teknik hizmet çalışmasından sonra Emniyet ve Bakım Şef Yardımcısı, Sivil Savunma Amiri, Fiziki Güvenlik Amiri görevlerinde bulundu. 1997 yılında Şube Müdürü oldu. 1998'den sonra İdari ve Mali İşler ile Güvenlik Şube Müdürlüğü görevlerinde bulundu.Aynı zamanda 7 yıl süre ile Beyoğlu İstiklal Caddesinde bulunan ve 4/5'inden fazlası Maliye Hazinesine ait olan 54 bağımsız bölümlü Kastel İs Merkezi'nde (Atlas Pasajı) kamu adına yöneticilik yaptı. 2005–2006 hac döneminde eşiyle birlikte hacca gitti ve geldikten sonra Nisan 2006'da emekliye ayrıldı. Bloğunda yayınlanmış 1200’ün üzerinde çalışması vardır. Çeçenzade Hacı Hasan Paşa’nın Hayatı (225 sayfa), Çağırgan Baba Es-Seyyid İsmail Hakkı Çağırgan Veli (206 sayfa) , Arşiv Belgelerinde Mindeval-Çamoluk Tarihi (584 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alucra-Alucra Tarihi (690 sayfa), Alucra’nın Emektar Şahsiyetleri-İz Bırakanlar (35 sayfa), Arşiv Belgelerinde Karahisar-i Şarki-Şebinkarahisar Tarihi (914 sayfa), Arşiv Belgelerinde Anadolu'ya Kafkas Göçleri İskânları Köle ve Cariyelik Sorunu (449 sayfa), Kethüdazâde Mehmet Emin Ağa-Tirebolu Voyvodası ve Şebinkarahisar Kaymakamı (630 sayfa), Halepli Bir Osmanlı Paşası Mellahzâde Mehmed Mer'i Paşa Hayatı ve Hatırlattıkları (268 sayfa), Ermeni Olaylarının Gelişimi ve Şebinkarahisar'da Yaşananlar (2 Cilt, 1263 sayfa), Suşehri Tarihi Yazılarım (497 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alaplı (404 sayfa), Kasımpaşa Tarihi Yazılarım (326 sayfa) ve Alucra Gürbulak Köyü Nam-ı Diğer Feygas, Hanuk Şeyh Mehmed (260 sayfa), Osmanlıca Arşiv Belgelerinde Gümüşhane Yaşananlar ve Ayrıntıları 1695-1928 (2 cilt 1100 sayfa) isimli basılı 15 kitabı bulunmaktadır. Yaklaşık 8 senedir Naht (Hatt-ı Ahşap) sanatıyla da ilgilenmekte olup, 2 kez İstanbul'da 1 kez Şebinkarahisar'da 1 kez de Alucra'da sergi açmıştır. 2015 yılı yaz döneminde Şebinkarahisar Halk Eğitim Merkezinde Naht (Hatt-ı Ahşap) kursu verdi.
Bu yazı Osmanlı Tarihi içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s