OSMANLI’DA KADİR VE KANDİL GECESİ HAZIRLIKLARI

image002

1853 ve 1867 tarihli belgelerde Regaib gecesinin günü belirtilmiş ve bu gece camilerin süslenmesi ve kandillerin yakılması talimatı verilmiştir. Dikkat edilirse her iki belgede Regaib gecesi ifadesi kullanılmış ve camilerdeki kandillerin yakılması istenilmiştir. Söz konusu kandillerin yakılmasından hareketle bu geceler kandil gecesi yani kandillerin yakıldığı müstesna geceler olarak anılmaya başlanılmış olmalıdır.

1891 tarihli belgede Osman Gazi Türbesi önünde Kadir Gecesinde Buhari-i Şerif okunduğu belirtilmiştir. Ecdadın büyüklerinden olarak tarif edilen Orhan Gazi türbesinde Recep ayının başından itibaren önceden seçilen hocalar tarafından Buhari Şerif okunmuştur.

1900 tarihli belgede Kadir gecesiyle ilgilidir. Belgede Yıldız Sarayı’nın bahçesine getirilen toplardan bahsedilmektedir. Kadir gecesi şerefine buradan top ateşi yapıldığı anlaşılmaktadır.

1906 tarihi belge yine Kadir gecesi münasebetiyle verilen talimatlarla ilgilidir. Talimatta Kadir gecesinde camilerin etrafında, sokak ve mahallelerde kolluk ve devriyelerin muntazaman gezdirilerek olumsuz bir durumun olmamasının temini istenilmiştir.

Belgelerin okunmasındaki katkılarından dolayı Osmanlıca Tarih Edebiyat Grubu üyelerinden Zafer Şık, Mehmet Kahramanoğlu, Turan Kılıçaslan, Arzu Selvi, Fatma Temur ve Mahire Yazar Kiremitçi’ye çok teşekkür ederim.

Saygılarımla,

Murat Dursun Tosun

muratdursuntosun@wordpress.com

Arşiv Fon Kodu: A.}AMD. Dosya No: 43, Gömlek No: 74, Tarihi: 29 (C) Cemaziye’l-ahir 1269 (9 Nisan 1853), Konusu: Regaib gecesinde tüm camilerinin kandilerinin yakılması.

image004

İstanbul Kadısı Efendi dailerinin ilamıdır. Fezleke meali Şehr-i Receb-i Şerifin altıncı Cuma gecesi leyle-i mübareke-i Regaib olduğunu mübeyyin olduğundan manzur-ı hümâyun-ı cenâb-ı mülükâneleri buyurulmak üzere mazur-ı huzur-ı lamiu’in-nur şehinşahileri kılındı. Müvafık-ı emr ü ferman mekarim-i unvan-ı cenab-ı şehriyarileri buyrulur ise leyle-i mübareke-i merkumede bi’l-cümle cevami ve mesacid-i şerife ikad-ı kanadil (kandil yakılmak) ile tezyin olunmak (süslenmek) üzere iktizasının icrasına ibtidar olunacağı (gereğinin yapılmasına başlanacağı) muhat.

Arşiv Fon Kodu: İ..DH.. Dosya No: 568, Gömlek No:  39564, Tarihi: 03 (B) Receb 1284 (31 Ekim 1867), Konusu: Regaib Kandili ilamının arzı.

image006

Atufetlü Efendim Hazretleri

İstanbul kadısı faziletlü efendi hazretlerinin i’lam ma’ruzunda beyan olunduğu vechile işbu sene-i mübareke Receb-i şerifi gurresi yevm-i Salı’dan bi’l-ruye sabit olduğundan şehr-i mezkûrun dördüncü Cuma gecesi leyle-i mübareke-i Regaib olmağla muvafık-ı emr ü ferman-ı cenab-ı hilâfet-penâhi buyurulur ise leyle-i mübareke-i merkûmede bi’l-cümle cevâmi ve mesâcid-i şerife minareleri ikad-ı kanâdil ile tezyin olunmak üzere iktizasının icrasına ibtidar olunacağı beyanıyla tezkire-i senâveri terkim kılındı efendim.

Fi 3 Recep Sene 1284 (31 Ekim 1867) 

Ma’ruz-i çaker-i kemineleridir ki,

Hame-pira-yı tazim olan işbu tezkire-i samiye-i asâfâneleriyle mezkûr i’lam meşmul-ı nigâh-ı meal-i iktinah hazret-i padişahi buyrulmuş ve leyle-i mezkûrede bi’l-cümle minareler ikad-ı kanâdil ile tezyin olunmak üzere iktizasının icrası şeref-sunuh ve sudur buyurulan emr-i irade-i mehâsin âde-i cenâb-ı cihân-bâni mantuk-ı münifinden olarak zikr olunan i’lam yine savb-ı sami-i hidivilerine iade kılınmış olmağla ol-babda emr ü ferman hazret-i veliyyü’l-emrindir.

Fi 4 Receb Sene 1284 (1 Kasım 1867)  

Arşiv Fon Kodu: Y..PRK.ASK. Dosya No: 70, Gömlek No: 102, Tarihi: 13 (Ş) Şaban 1308 (24 Mart 1891), Konusu: Osman Gazi Türbesi önünde Kadir Gecesinde Buhari-i Şerif hat(i)m olunurak merasim yapıldığı.

image008

Mabeyn-i Hümâyûn Baş Kitâbet-i Celilesine

Zât-ı hilâfet-simat efendi hazretlerinin devam-ı selamet ve temadi-i ömr ü şevket-i şâhâneleri ve burada bulunan ecdad-ı i’zam firdevs-i makamlarının şadi-i ervah-ı mukaddeseleri içün şehr-i Receb-i Şerif ibtidasından beru dersiam efendilerden intihab olunan (seçilen) duayan mahsusan tilavet ettirilen Buhari-i Şerif Hatimi leyle-i mübareke-i Berat’a müsadif olan işbu Salı günü çakerileri ile erkân-ı vilâyet ve hey’et-i askeriye ve ulemâ ve eşraf-ı belde hazır oldukları halde müesses bünyan-ı saltanat-ı seniyye Osman Han Gazi Hazretleri türbe-i münifesinde teyemmünen (uğur sayılarak) icra ve da’avat-ı mefruza-i cenâb-ı hilât-penâhi tertil (anlaya anlaya Kur’an okumak) ve ifa kılındığı arz olunur.

Fi 12 Mart Sene (1)307

Hüdavendigâr Valisi Mahmud     

Arşiv Fon Kodu: Y..PRK.ASK. Dosya No: 157, Gömlek No: 108, Tarihi: 26 (N) Ramazan 1317 (28 Ocak 1900), Konusu: Kandil gecelerinde atılmak üzere çeşitli büyüklükteki havan toplarının Yıldız Sarayı civarındaki bahçelere gönderildiği.

image010

Tophane-i Âmire Müşiriyeti Hususi

Leyle-i mübareke-i Kadir’de Yıldız Saray-ı Âlisi civarındaki hadaik-i hümâyûnda (saray bahçelerinde) icra kılınacak şehr-ayin-i meserret-kârında (sevincinde) endaht edilecek pesendidelere (beğenilmişlere) mahsus olup bugün gönderileceği geçen pençşenbe günü arz edilmiş olan muhtelif kıt’a’da yedi havanın (havan topunun) üç arabaya tahmilen (yüklenerek) müteaddid (çeşitli) me’murların taht-ı nezâretinde olarak şimdi hadaik-i hümâyûn-ı mezkûre irsal kılındığı Tophane-i Âmire Sevk Komisyonu riyasetinin iş’arı üzerine berây-ı (maksadıyla) ma’lumat arz olunur. Ol-babda emr ü irade hazret-i men-lehü’l-emrindir.

Fi 26 Ramazan Sene (1)317 ve fi 15 Kanun-i sâni Sene (1)315 (28 Ocak 1900)

Yaverân-ı hazret-i şehriyariden Tophane-i Âmire Müşiri ve Umum Mekâtib-i askeriye-i Şâhâne Nâzırı 

Arşiv Fon Kodu: ZB. Dosya No: 593, Gömlek No: 87, Tarihi: 28 Teşrin-i-evvel 1322 (10 Kasım 1906), Konusu: Kadir Gecesi münasebetiyle cami etrafında, sokak ve mahallelerde kolluk ve devriyelerin muntazaman gezdirilerek olumsuz bir durumun olmamasının temini.

image012

Mektûbî Kalemine Mahsus

Umum

Fi 28 Teşrin-i-evvel Sene (1)322 (10 Kasım 1906)

Önümüzdeki Pazarertesi günü akşamı leyle-i celile-i kadr (Kadir Gecesi) olmak hasebiyle (yarın gece) cevami-i şerife caddeler galabalık  ve mahallat tenha olacağı cihetle leyle-i celile-i Ramazan’da gerek cevami-i şerife etrafında ve caddelerde ve gerek mahallat aralarında takayyüdat (araştırma) icra olunarak müretteb olan kolluk ve devriyeler muntazaman gezdirilerek mugayir-i rıza-yı ali vuku’una meydan verilmemesi babında. Takdim.

Reklamlar

About Murat Dursun Tosun

30.07.1961 tarihinde İstanbul'da doğdu. İlkokulu ve Ortaokulu Çeliktepe'de okudu. Liseyi ise, Gültepe Endüstri Meslek Lisesinde 1977 yılında tamamladı. 27 Mart 1978 tarihinde İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde 17 yaşındayken sözleşmeli teknisyen olarak göreve başladı. 1981–82 yılları arasında askerlik görevini yaptı. 1983 yılında tekrar sözleşmeli teknisyen olarak AKM'de göreve başladı. 1984 yılında çıkan bir Kanun'dan yararlanarak Memuriyete geçti. 1990 yılında girdiği ÖSYM sınavı neticesi Açık Öğretim Fakültesi'ne kayıt yaptırdı ve 1994 yılında mezun oldu. Akabinde Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü İşletme Bölümünde Yüksek Lisans Hakkı kazandı ve 3 yıllık eğitimden sonra 1997 yılında Bilim Uzmanı olarak mezun oldu. İş hayatında ise,13 yıllık teknik hizmet çalışmasından sonra Emniyet ve Bakım Şef Yardımcısı, Sivil Savunma Amiri, Fiziki Güvenlik Amiri görevlerinde bulundu. 1997 yılında Şube Müdürü oldu. 1998'den sonra İdari ve Mali İşler ile Güvenlik Şube Müdürlüğü görevlerinde bulundu.Aynı zamanda 7 yıl süre ile Beyoğlu İstiklal Caddesinde bulunan ve 4/5'inden fazlası Maliye Hazinesine ait olan 54 bağımsız bölümlü Kastel İs Merkezi'nde (Atlas Pasajı) kamu adına yöneticilik yaptı. 2005–2006 hac döneminde eşiyle birlikte hacca gitti ve geldikten sonra Nisan 2006'da emekliye ayrıldı. Bloğunda yayınlanmış 1200’ün üzerinde çalışması vardır. Çeçenzade Hacı Hasan Paşa’nın Hayatı (225 sayfa), Çağırgan Baba Es-Seyyid İsmail Hakkı Çağırgan Veli (206 sayfa) , Arşiv Belgelerinde Mindeval-Çamoluk Tarihi (584 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alucra-Alucra Tarihi (690 sayfa), Alucra’nın Emektar Şahsiyetleri-İz Bırakanlar (35 sayfa), Arşiv Belgelerinde Karahisar-i Şarki-Şebinkarahisar Tarihi (914 sayfa), Arşiv Belgelerinde Anadolu'ya Kafkas Göçleri İskânları Köle ve Cariyelik Sorunu (449 sayfa), Kethüdazâde Mehmet Emin Ağa-Tirebolu Voyvodası ve Şebinkarahisar Kaymakamı (630 sayfa), Halepli Bir Osmanlı Paşası Mellahzâde Mehmed Mer'i Paşa Hayatı ve Hatırlattıkları (268 sayfa), Ermeni Olaylarının Gelişimi ve Şebinkarahisar'da Yaşananlar (2 Cilt, 1263 sayfa), Suşehri Tarihi Yazılarım (497 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alaplı (404 sayfa), Kasımpaşa Tarihi Yazılarım (326 sayfa) ve Alucra Gürbulak Köyü Nam-ı Diğer Feygas, Hanuk Şeyh Mehmed (260 sayfa), Osmanlıca Arşiv Belgelerinde Gümüşhane Yaşananlar ve Ayrıntıları 1695-1928 (2 cilt 1100 sayfa) isimli basılı 15 kitabı bulunmaktadır. Yaklaşık 8 senedir Naht (Hatt-ı Ahşap) sanatıyla da ilgilenmekte olup, 2 kez İstanbul'da 1 kez Şebinkarahisar'da 1 kez de Alucra'da sergi açmıştır. 2015 yılı yaz döneminde Şebinkarahisar Halk Eğitim Merkezinde Naht (Hatt-ı Ahşap) kursu verdi.
Bu yazı Osmanlı Tarihi içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to OSMANLI’DA KADİR VE KANDİL GECESİ HAZIRLIKLARI

  1. Geri bildirim: OSMANLI’DA KADİR VE KANDİL GECESİ HAZIRLIKLARI — Murat Dursun Tosun | Kıbrıslı Osmanlı Evladı

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s