1905’DE GİRESUN VE ORDU’DAN DÜZCE VE AKÇAŞEHİR’E GÖÇ

image002

1901 tarihli dosyadaki iki belgede Giresun ve Ordu’dan kendi inisiyatifleriyle bulundukları yerleri terk ederek Düzce ve Akçaşehir (Akçakoca) ile civar yerlere göç ettikleri belirtilmektedir.

Ancak bu göçden rahatsızlık duyulduğu da anlaşılmaktadır. Bunun nedeni bu göçlerin birkaç senedir armış olması ve gelenlerin ormanları tahrip ederek kendilerine yer açmaları ile yerli halk üzerinde baskı unsuru oluşturmaları olarak gösterilmiştir.

Anılan tarihte bir yerden bir yere göçetmek kişinin isteğine veya kendi iradesine bağlı olmakdan ziyade ancak izin alınarak ve mürur tezkeresi denilen seyahat belgesine sahip olunduğu takdirde yapılabilmekteydi. Bununla ilgili olarak Giresun ve Ordu’dan göçedenlerin Trabzon vilayetinden alınmış mürür tezkerelerinin olduğu da belirtilmiştir ki Trabzon vilayetinin de bu göçe itirazının olmadığı anlaşılmaktadır.

Netice olarak Düzce ve civarında çok sayıda Karadenizlinin olduğu bilinmektedir. Bunların buralara gelişlerinin hikâyesi de belgelerin işaret ettiği gibi 1900’lü yıllara yani 20.yüzyılın başına kadar uzanmaktadır.

Belgelerin okunmasındaki katkılarından dolayı Osmanlıca Tarih Edebiyat Grubu üyelerinden Hüzeyin Dağ, Zafer Şık ve Mustafa Demirel’e çok teşekkür ederim.

Saygılarımla,

Murat Dursun Tosun

muratdursuntosun@wordpress.com

Arşiv Fon Kodu: ŞD. Dosya No: 1666, Gömlek No: 10, Tarihi: 28 (N) Ramazan 1318 (19 Ocak 1901), Konusu: Giresun ve Ordu kazaları ahalisinin kendi kendine Düzce, Akçaşehir ve sair mahal ormanlarına nakl-i hane ederek iskan ve ormanları tahrip ve ahali-i kadimeyi tazyik etmekte olduktlarından bahisle, bu babda olunacak muamelenin istifsarı. (Kastamonu 2)

image003

Telgrafname suretidir.

Trabzon vilayetine tabi Giresun ve Ordu kazaları ahalisinin iki üç seneden beri hod be hod (kendi başlarına) Düzce ve Akçaşehir ve mahal-i saire ormanlarına nakil-i hane ederek iskân ve ormanları tahrib ve ahali-i kadime-i mahalliyenin idaresini tazyik ve işgal etmekde (ele geçirmekte) olmalarına mebni bu misillülerin badema kat’iyyen memleketlerinden infikak (ayrılarak) ve nakl-i hane etmelerine meydan verilmemesi evvelce sebk eden arz ve iş’ar üzerine taraf-ı âli-i nezâret-penâhilerinden vilayet-i mezkûreye tebliğ buyurulduğu gibi makam-ı aciziden de iş’ar olunduğu ve binaenaleyh bu babada icab edenlere ifa-yı vesaya edildiği dahi vilayet-i müşarün-ileyhanın cümle-i iş’arından bulunduğu halde bir iki gün evvel Giresun ahalisinden yirmi yedi hanede yüzyetmişdört nüfusun Düzce iskelesi olan Akçaşehir’de muvasalatla Düzce’ye gittikleri ve yedlerinde Trabzon vilayeti dahilinde Giresun kazası nüfus me’murluğundan mu’ta (verilmiş) mürur tezkirelerinde ba-emr-i vilâyet-penâhi Düzce’ye nakl-i hane etmiştir, ibaresi muharrer (yazılı) olduğu ve ol kadar nüfusun da nakl-i hane etmeleri evvel ve ahir (önce ve sonra) gelmiş olan muhacirin ile memlu (dolu) bulunan Düzce kazasında bunların iskânlarıçün münasib mahal olmadığı cihetle bi’t-tabi ormanları tahrib ile iskâna çalışacakları beyanıyla hanelerinde olunacak muamele Bolu mutasarrıflığından istifsar olunmuş ve bu babda olunacak emr-i âli-i nezâret-penâhilerine kadar nüfus-ı merkûme hakkında bir gûna muamele icra edilmemesi lüzumu cevaben bildirilmiş olduğundan muhacirin-i merkûme hakkında olunacak muamelenin sürat-i emr ü inbası ma’ruzdur.

Fi 08 Ağustos Sene (1)316 (21 Ağustos 1900)

Kastamonu Valisi Enis

image006

Huzur-ı Âli-i Hazret-i Sadâret-penâhiye

Ma’ruz-i çaker-i kemineleridir ki;

Karyelerinin felahda adem-i istidadına mebni Yalova’nın Çukurköy karyesi civarındaki arazi-i haliyede (boş arazide) iskânları Rize’nin Gurgur karyesi ahalisinden onbeş hane halkı namına Mehmed Bahaiddin mühriyle verilen arz-ı halde istid’a kılınmasına ve hududa karib (yakın) mahaller ahalisinin öteye beriye dağılmaları caiz olamayacağına mebni sebk eden iş’ara cevaben Trabzon vilayetinden gelen tahriratda müsted’iler (istekliler) içün dahil-i livada (sancak dahilinde) münbit (verimli) ve te’min-i idarelerine (geçinmelerine) kâfi arazi tahsis ve iraesi kabil olamayacağı mahalliyle cereyan eden muhabereden anlaşılub bu imkânsızlık vilayetin cihet-i sairesinde dahi bulunduğu bildirilmesine ve şu halde bırakılmaları sefaletlerini mucib olacağına nazaran icabı 16 Şubat Sene (1)315 (28 Şubat 1900) tarih ve yirmiüç numerolu tezkire-i acizi ile istizan kılınmışdı. Bu kere Kastamonu vilayetinde keşide olunub sureti leffen huzur-ı âli-i vekâlet-penahilerine takdim kılınan telgrafnamede Giresun ve Ordu kazaları ahalisi iki üç seneden beri hod be hod (kendi kendilerine) Düzce ve Akçaşehir ve mahal-i saire ormanlarına nakl-i hane ederek iskân ve ormanları tahrib ve ahali-i kadimeyi tazyik etmekde oldukları gibi bir iki gün evvel de Giresun ahalisinden yirmi yedi hanede yüz yetmiş dört nüfus Düzce iskelesi olan Akçaşehir’e muvasalatla Düzce’ye gittikleri ve yedlerinde iş’arat-ı vakı’a hilafına olarak Giresun nüfus me’murluğundan ita edilmiş olan müruru tezkirelerinde ba-emr-i vilâyet-penâhi Düzce’ye nakl-i hane etmiştir ibaresi muharrer (yazılı) olub bunların iskânları içün Düzce’de münasib mahal olmadığı cihetle bi’t-tabi ormanları tahrib ile iskâna çalışacakları Bolu mutasarrıflığından bildirildiğinden bahisle istifsar-ı muamele kılınmışdır. Suret-i iş’ara nazaran bunların Düzce’de iskânları kabil olamayacağı anlaşılmasına ve eğerci Trabzon vilayetinde derece-i kifayede münbit arazi bulunmaması hasebiyle ahaliden bir kısmının nakl-i haneye mecbur oldukları cereyan eden muhabereden müsteban olmakda ise de şu nakl-i hane keyfiyetinin arkası kesilmemekde ve hududa karib olan mahaller ahalisinin bu suretle dağılmaları münasib görülememekde olmasına binaen olunacak muamelenin ta’yin ve emr-i izbârı merhun-i müsaade-i celile-i sadâret-penâhileridir. Ol-babda emr ü ferman hazret-i veliyyü’l-emrindir.

Fi 16 Cemaziye’l-evvel Sene (1)318 ve fi 29 Ağustos Sene (1)316 (11 Eylül 1900)

Nazır-ı Umur-ı Dahiliye Bende

Reklamlar

About Murat Dursun Tosun

30.07.1961 tarihinde İstanbul'da doğdu. İlkokulu ve Ortaokulu Çeliktepe'de okudu. Liseyi ise, Gültepe Endüstri Meslek Lisesinde 1977 yılında tamamladı. 27 Mart 1978 tarihinde İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde 17 yaşındayken sözleşmeli teknisyen olarak göreve başladı. 1981–82 yılları arasında askerlik görevini yaptı. 1983 yılında tekrar sözleşmeli teknisyen olarak AKM'de göreve başladı. 1984 yılında çıkan bir Kanun'dan yararlanarak Memuriyete geçti. 1990 yılında girdiği ÖSYM sınavı neticesi Açık Öğretim Fakültesi'ne kayıt yaptırdı ve 1994 yılında mezun oldu. Akabinde Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü İşletme Bölümünde Yüksek Lisans Hakkı kazandı ve 3 yıllık eğitimden sonra 1997 yılında Bilim Uzmanı olarak mezun oldu. İş hayatında ise,13 yıllık teknik hizmet çalışmasından sonra Emniyet ve Bakım Şef Yardımcısı, Sivil Savunma Amiri, Fiziki Güvenlik Amiri görevlerinde bulundu. 1997 yılında Şube Müdürü oldu. 1998'den sonra İdari ve Mali İşler ile Güvenlik Şube Müdürlüğü görevlerinde bulundu.Aynı zamanda 7 yıl süre ile Beyoğlu İstiklal Caddesinde bulunan ve 4/5'inden fazlası Maliye Hazinesine ait olan 54 bağımsız bölümlü Kastel İs Merkezi'nde (Atlas Pasajı) kamu adına yöneticilik yaptı. 2005–2006 hac döneminde eşiyle birlikte hacca gitti ve geldikten sonra Nisan 2006'da emekliye ayrıldı. Bloğunda yayınlanmış 1200’ün üzerinde çalışması vardır. Çeçenzade Hacı Hasan Paşa’nın Hayatı (225 sayfa), Çağırgan Baba Es-Seyyid İsmail Hakkı Çağırgan Veli (206 sayfa) , Arşiv Belgelerinde Mindeval-Çamoluk Tarihi (584 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alucra-Alucra Tarihi (690 sayfa), Alucra’nın Emektar Şahsiyetleri-İz Bırakanlar (35 sayfa), Arşiv Belgelerinde Karahisar-i Şarki-Şebinkarahisar Tarihi (914 sayfa), Arşiv Belgelerinde Anadolu'ya Kafkas Göçleri İskânları Köle ve Cariyelik Sorunu (449 sayfa), Kethüdazâde Mehmet Emin Ağa-Tirebolu Voyvodası ve Şebinkarahisar Kaymakamı (630 sayfa), Halepli Bir Osmanlı Paşası Mellahzâde Mehmed Mer'i Paşa Hayatı ve Hatırlattıkları (268 sayfa), Ermeni Olaylarının Gelişimi ve Şebinkarahisar'da Yaşananlar (2 Cilt, 1263 sayfa), Suşehri Tarihi Yazılarım (497 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alaplı (404 sayfa), Kasımpaşa Tarihi Yazılarım (326 sayfa) ve Alucra Gürbulak Köyü Nam-ı Diğer Feygas, Hanuk Şeyh Mehmed (260 sayfa), Osmanlıca Arşiv Belgelerinde Gümüşhane Yaşananlar ve Ayrıntıları 1695-1928 (2 cilt 1100 sayfa) isimli basılı 15 kitabı bulunmaktadır. Yaklaşık 8 senedir Naht (Hatt-ı Ahşap) sanatıyla da ilgilenmekte olup, 2 kez İstanbul'da 1 kez Şebinkarahisar'da 1 kez de Alucra'da sergi açmıştır. 2015 yılı yaz döneminde Şebinkarahisar Halk Eğitim Merkezinde Naht (Hatt-ı Ahşap) kursu verdi.
Bu yazı Osmanlı Tarihi içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s