1913 YILINDA GİRESUN’DA YAŞANAN DİKKAT ÇEKİCİ OLAYLAR

1913 tarihli belgelere ait konu özetlerinde belirtildiğine göre Giresun’da Oluk Ömer kızı Hafize Emine verdiği dilekçesinde Kocasının askerde olmasından istifade ederek kendisini dağa kaldırıp namusunu pâymâl eden Karamustafazade Hafız Mehmed ile Orman Bekçisi Dursun’un şikâyetine rağmen hâlâ serbest gezmekte olduklarını belirtmiştir.  Hafize Emine kocası asker olduğu için şikâyet dilekçesinin bir sureti Harbiye Nezâretine günümüzdeki ifadesiyle Genel Kurmay Başkanlığı’na gönderilmiştir. Bu nedenle asker olan eş de müşteki konumunda görülmüş ve şikâyetin bir tarafı da askeriye olmuştur.

Bunun üzerine İçişleri Bakanlığı ve Trabzon Valiliği de konuya müdahil edilmiştir. Olayı soruşturmak üzere de bir uzman Giresun’a gönderilmiştir. Kaymakamlık da yapılan tahkikatda konu çok farklı bir boyuta taşınmıştır. Olaya Feridunoğlu Osman’ın da bir şekilde adı karıştırılmıştır. Şöyle ki; Mağdure Hafize Emine burada anlaşıldığı kadarıyla başından geçenleri inkâr etmemekle birlikte şikâyet eden ben değilim benim bilgim ve iznim dışında şikâyeti yapan kişi Feridunoğlu Osman’dır demiştir.  Feridunoğlu Osman denilen kişi “Topal Osman”dır.

Burada incelenen belgeler tam anlamıyla konuyu anlamamıza yetecek düzeyde değildir. Burada Feridunoğlu Osman’ın da bilgisine başvurulup vurulmadığı keza asıl suçlanan Karamustafazade Hafız Mehmed ile Orman Bekçisi Dursun’un sorgusu yapılıp yapılmadığı belli değildir.

O yıllarda Giresun’da nüfuzlu insanların birbiriyle aralarında niza yaşandığı anlaşılmaktadır. İster istemez akla bazı sorular gelmektedir. Örneğin olay gerçekten yaşanmış mıdır? Yaşandıysa ki kadının ifadesinden bunu inkâr eden bir açıklaması olmadığı, sadece şikâyeti ben yapmadım benim adıma Feridunoğlu Osman yaptı dediği anlaşılmaktadır. O zaman kadına baskı yapılarak şikâyetini geri çekmesi mi istenmiştir? Veya şikâyet konusu husus etkisizleştirilmek mi istenilmiştir? Asıl olan şikâyetin yapılmış olması ve olayın vehameti olduğuna göre tahkikatın bu yönde yürütülmesi gerektiği açık olduğu halde sanki üstü kapatılmak istendiği gibi bir durum ortaya çıkmaktadır.

Belgenin okunmasındaki katkılarından dolayı Osmanlıca Tarih Edebiyat Grubu üyelerinden Zafer Şık, Mustafa Demirel çok teşekkür ederim.

Saygılarımla,

Murat Dursun Tosun

muratdursuntosun@wordpress.com

Arşiv Fon Kodu: DH.H… Dosya No: 68, Gömlek No: 57, Tarihi:  24 (Za) Zilkade 1331 (25 Ekim 1913), Konusu: Kocasının askerde olmasından istifade ederek kendisini dağa kaldırıp namusunu paymal eden Kara Mustafazade Hafız Mehmed ile Orman Bekçisi Dursun’un hâlâ serbest gezmekte olduklarına dair Giresun’dan Ömer kızı Hafize Emine’nin şikayeti üzerine suçluların yakalanması için gerekli yerlere haber verilmesi.

image001

Harbiye Nezâreti Muhakemat Dairesi

Dahiliye Nezâreti Celilesine

Hülasa: Zevcinin askerliğinden bi’l-istifade namusunu payimal eden eşhasın elyevm serbest gezmekde olduklarına ve ifadat-ı saireye dair.

Devletlü Efendim Hazretleri,

Zevcinin (eşinin) asker olmasından bi’l-istifade kendisini dağa kaldırarak namusunu pâymâl eden Karamustafazade Hafız Mehmed ile Orman Bekçisi Dursun’un vuku’bulan müracaat ve şikâyete rağmen serbest gezmekde olduklarına ve ifadat-ı saireye dair Oluk Ömer Kerimesi Hafize Emine imzasıyla Giresun’dan alınan telgrafnamenin bir suret-i muhrecesi (istinsahı-çoğaltılmışı) leffen savb-ı âli-i nezâret penâhilerine irsal kılındı. Telgrafname-i mezkûr müeddası cidden calib-i nazâr-ı dikkat-i ahvalden bulunduğundan bu babda takibat-ı kanuniye ifası Adliye Nezâret-i Celilesine iş’ar kılınmış olmağla cihet-i mülkiyece tahkikat-ı lazıme icrasıyla neticenin inbası muhakemat dairesi ifadesiyle mütemennâdır (arzu olunmaktadır). Ol-babda emr ü ferman hazret-i men-lehü’l-emrindir.

Fi 6 Şevval Sene (1)331 ve fi 26 Ağustos Sene (1)329 (8 Eylül 1913)

Harbiye Nâzırı Vekili Namına Müsteşar Muavini

image002

Trabzon Vilayeti Mektûbî Kalemi

Dahiliye Nezâreti Celilesine

Nazır Bey Efendi Hazretleri,

Zevcinin asker olmasından bi’l-istifade kendisini dağa kaldırarak namusunu pâymâl eden Karamustafazade Hafız Mehmed ile Orman Bekçisi Dursun’un vuku’bulan müracaat ve şikâyete rağmen serbest gezmekde olduklarına ve ifadat-ı saireye dair Oluk Ömer kerimesi Hafize Emine imzasıyla Giresun Harbiye Nezaret-i Celilesine çekilüb  mündericatı şayan-ı dikkat görülen telgrafnamenin leffiyle tahkikat-i lazıme ifa ve neticesinin inbası muhaberat-ı umumiye dairesi dördüncü şu’be ifadesiyle şeref varid olan 29 Ağustos Sene (1)329 (11 Eylül 1913) tarihli ve 83288/326 numerolu tahrirat-ı aliyye-i nezaret-penahilerinde irade ve iş’ar buyurulmasına mebni bu babda Giresun kaim-makamlığıyla cereyan eden muhabere neticesinden asker zevcesi (eşi) olan mezbure Hafize Emine’ye taarruz ve tecavüz eylediğinden bahisle muhafaza-i namus içün Harbiye Nezâret-i Celilesine bi’l-etraf şikâyet eylediği istihbar kılınması üzerine tahkik-i mes’ele zımnında celb olunan mezbureye pederi hazır olduğu halde hakikat-ı keyfiyet soruldukda kendisinin muafakat (izni) ve malumatı (bilgisi) olmadığı halde Feridunoğlu Osman tarafından mezkur telgrafname tertib ve Harbiye Nezâret-i Celilesi’ne keşide edildiğini ifade etmiş olduğu anlaşılmış ve bu babda uzman tutulub gönderilmiş zabıt varakasının bir sureti manzur-ı âli-i nezâret-penâhileri olmak üzere leffen takdim kılınmışdır, efendim hazretleri.

Fi 11 Zilkade Sene (1)331 ve fi 29 Eylül Sene (1)329 (12 Ekim 1913) 

image003

Dahiliye Nezâreti

Harbiye Nezâreti Celilesine

Fi 12 Teşrin-i-evvel Sene (1)329

Zevcinin asker olmasından bi’l-istifade kendisini dağa kaldıraran Karamustafazade Hafız Mehmed ile Orman Bekçisi Dursun’un vuku’bulan müracaat ve şikâyete rağmen elan (halen) serbest gezmekde olduklarına dair Oluk Ömer kerimesi (kızı) Hafize Emine imzasıyla Nezaret-i Celilelerine keşide olub, bir sureti muhâkemat dairesi ifadesiyle varid olan 26 Ağustos Sene (1)329 (8 Eylül 1913) tarihli ve 499 numerolu tezkire-i aliyyeleriyle irsal kılınan telgrafname ifa-yı muktezası zımnında Trabzon vilayet-i aliyyesine gönderilmiş idi. Vilâyet-i müşarün-ileyhadan bu kere mezbure Hafize Emine yine kendisine taarruz ve tecavüz eylediğinden bahisle muhafaza-i namus içün nezaret-i celilelerine bi’l-etraf şikâyet eylediği istihbar kılınması üzerine tahkik-i mes’ele zımnında celb olunan müştekiyeden pederi hazır olduğu halde istifsâr-ı keyfiyet olundukda (durum sorulduğunda) kendisinin muvafakat (izni) ve malumatı (bilgisi) olmadığı halde Feridunoğlu Osman tarafından tertib ve keşide edildiğini ifade etdiği lede’l-muhabere Giresun kaim-makamlığından bildirildiği istifsar kılınmış ve vuku’u hali mübeyyin tutulan zabt varakası sureti leffen savb-ı âlilerine beyan kılınmıştır. Ol-babda.

image004

Dahiliye Nezâreti

Trabzon Vilayet-i Âliyyesi’ne

Fi 28 Ağustos Sene (1)329 (10 Eylül 1913)

Zevcinin (eşinin) asker olmasından bi’l-istifade (istifadeyle) kendisini dağa kaldırarak namusunu pâymâl eden Karamustafazade Hafız Mehmed ile Orman Bekçisi Dursun’un vuku’bulan müracaat ve şikâyete rağmen elan (halen) serbest gezmekde olduklarına ve ifadat-ı saireye dair Oluk Ömer kerimesi (kızı) Hafize Emine imzasıyla Giresun’dan Harbiye Nezaret-i Celilesi’ne çekilüb bir sureti nezâret-i müşarün-ileyhadan ba-tezkere irsal kılınan ve mündericatı calib-i dikkat görülen telgrafname leffen taraf-ı vâlâlarına gönderilmekle mündericatına nazaran tahkikat-ı lazıme icrasıyla neticesinin inbası babında.

Tebyizi

Reklamlar

About Murat Dursun Tosun

30.07.1961 tarihinde İstanbul'da doğdu. İlkokulu ve Ortaokulu Çeliktepe'de okudu. Liseyi ise, Gültepe Endüstri Meslek Lisesinde 1977 yılında tamamladı. 27 Mart 1978 tarihinde İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde 17 yaşındayken sözleşmeli teknisyen olarak göreve başladı. 1981–82 yılları arasında askerlik görevini yaptı. 1983 yılında tekrar sözleşmeli teknisyen olarak AKM'de göreve başladı. 1984 yılında çıkan bir Kanun'dan yararlanarak Memuriyete geçti. 1990 yılında girdiği ÖSYM sınavı neticesi Açık Öğretim Fakültesi'ne kayıt yaptırdı ve 1994 yılında mezun oldu. Akabinde Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü İşletme Bölümünde Yüksek Lisans Hakkı kazandı ve 3 yıllık eğitimden sonra 1997 yılında Bilim Uzmanı olarak mezun oldu. İş hayatında ise,13 yıllık teknik hizmet çalışmasından sonra Emniyet ve Bakım Şef Yardımcısı, Sivil Savunma Amiri, Fiziki Güvenlik Amiri görevlerinde bulundu. 1997 yılında Şube Müdürü oldu. 1998'den sonra İdari ve Mali İşler ile Güvenlik Şube Müdürlüğü görevlerinde bulundu.Aynı zamanda 7 yıl süre ile Beyoğlu İstiklal Caddesinde bulunan ve 4/5'inden fazlası Maliye Hazinesine ait olan 54 bağımsız bölümlü Kastel İs Merkezi'nde (Atlas Pasajı) kamu adına yöneticilik yaptı. 2005–2006 hac döneminde eşiyle birlikte hacca gitti ve geldikten sonra Nisan 2006'da emekliye ayrıldı. Bloğunda yayınlanmış 1200’ün üzerinde çalışması vardır. Çeçenzade Hacı Hasan Paşa’nın Hayatı (225 sayfa), Çağırgan Baba Es-Seyyid İsmail Hakkı Çağırgan Veli (206 sayfa) , Arşiv Belgelerinde Mindeval-Çamoluk Tarihi (584 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alucra-Alucra Tarihi (690 sayfa), Alucra’nın Emektar Şahsiyetleri-İz Bırakanlar (35 sayfa), Arşiv Belgelerinde Karahisar-i Şarki-Şebinkarahisar Tarihi (914 sayfa), Arşiv Belgelerinde Anadolu'ya Kafkas Göçleri İskânları Köle ve Cariyelik Sorunu (449 sayfa), Kethüdazâde Mehmet Emin Ağa-Tirebolu Voyvodası ve Şebinkarahisar Kaymakamı (630 sayfa), Halepli Bir Osmanlı Paşası Mellahzâde Mehmed Mer'i Paşa Hayatı ve Hatırlattıkları (268 sayfa), Ermeni Olaylarının Gelişimi ve Şebinkarahisar'da Yaşananlar (2 Cilt, 1263 sayfa), Suşehri Tarihi Yazılarım (497 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alaplı (404 sayfa), Kasımpaşa Tarihi Yazılarım (326 sayfa) ve Alucra Gürbulak Köyü Nam-ı Diğer Feygas, Hanuk Şeyh Mehmed (260 sayfa), Osmanlıca Arşiv Belgelerinde Gümüşhane Yaşananlar ve Ayrıntıları 1695-1928 (2 cilt 1100 sayfa) isimli basılı 15 kitabı bulunmaktadır. Yaklaşık 8 senedir Naht (Hatt-ı Ahşap) sanatıyla da ilgilenmekte olup, 2 kez İstanbul'da 1 kez Şebinkarahisar'da 1 kez de Alucra'da sergi açmıştır. 2015 yılı yaz döneminde Şebinkarahisar Halk Eğitim Merkezinde Naht (Hatt-ı Ahşap) kursu verdi.
Bu yazı Osmanlı Tarihi içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s