1913’DE MİNDEVAL’IN PAĞNİK KÖYÜNDEN KALELİOĞLU BAYRAM’IN RUSYA’DA NOVOROSİSKİ’DE VEFAT ETMESİ

image002

Yunus Emre merhum bir deyişinin mısralarında Bir garip ölmüş diyeler, Üç günden sonra duyalar, Soğuk su ile yuyalar demektedir. İncelediğimiz belgelerdeki örnek de tam bu ifadelere uygun bir hayat hikâyesidir. Alucra ve Mindeval (Çamoluk) halkının 1900’lü yılların başında pasaport alarak yurt dışına çalışmaya gittiklerini daha önce okuduğumuz belgelerden biliyorduk.[1]

Hatta bununla ilgili olarak Alucra kaymakamı çok dokunaklı ve ayrıntılı bir rapor da hazırlamış, insanların çektiği sıkıntıları dile getirmişti.[2]

İncelediğimiz 2 belgede ise 1913 yılında çalışmak için Mindeval’ın Pağnik köyünden Rusya’ya giden Kalelioğlu Bayram bin Mevlüd’ün hazin hikâyesi konu edilmektedir.

Kalelioğlu Mevlüd’ün oğlu Bayram amele olarak çalışmak üzere Rusya’ya gitmiş ve burada Karadenizde bir sahil kasabası olan labinski’de orman işinde çalışmaya başlamıştır. Kendisinin tam olarak ne zaman gittiği ne kadar süre çalıştığına yönelik bilgi bulunmamaktadır. Ancak günün birinde güya nereden geldiği belli olmayan bir tüfek kurşunu ile yaralanmış sonra da vefat etmiştir. Olayda kasıt var mıydı, neyin nesiydi bilemeyiz. Üzerinden para çıkmamış olduğunun belirtilmesi de manidardır. Çalışan insanın illaki üç beş kuruşu olur. Veya çalıştığı kurumda alacağı olur. Buralar karanlık hususlardır. Parası için de uzaktan atılan bir kurşunla öldürülmüş olabilir. Allah bilir.

O zamanlar garibi kim getirip de memleketinde defnedecek. Muhakkak oralarda kaldı. Eğer yanında başka Türk ve Müslüman var ise cenaze namazını kılıp bir garip olarak orada bir yere defin etmişlerdir.

Daha sonra konudan haberdar olan şehbenderlik vefat haberini bildirerek Bayram’ın bağlı bulunduğu yere tebligat yapılarak nüfus kaydının vefat etti olarak düzenlenmesini istemiştir.

Yokluk ve çaresizlik insanı alıp ne bilinmezliklere götürüyor. Ailesinden uzaklarda bir lokma ekmek için çekilen sıkıntılar ve hazin bir sonuç. Ne diyelim Allah rehmet eylesin.

Belgenin okunmasındaki katkılarından dolayı Mehmet Kahramanoğlu ve Yılmaz Akçaalan’a çok teşekkür ederim.

Saygılarımla

Murat Dursun Tosun

muratdursuntosun@wordpress.com

BOA Fon Kodu: HR.UHM. Dosya No: 155, Gömlek No: 28, Tarihi: 20 Kanun-i-evvel 1913, Konusu: Aslen Karahisar-ı Şarki Sancağı’nın Alucra kazasına bağlı Pağnik (Pınarlı) köyünden olan Osmanlı vatandaşı Kalelioğlu Bayram bin Mevlüd’ün çalışmak için gittiği Rusya’nın Labinski köyünde bilinmeyen bir yerden gelen bir kurşunun isabeti sonucu vefat ettiği.

[1] https://muratdursuntosun.wordpress.com/2013/09/27/zodomali-cakilkaya-ahmetin-tarihi-dilekcesinin-hatirlattiklari/

https://muratdursuntosun.wordpress.com/2016/10/26/zodomali-cakilkayali-osman-oglu-huseyinin-romanya-macerasi/

[2]https://muratdursuntosun.wordpress.com/2014/09/04/1907de-amele-olarak-gurbete-gitmek-icin-pasaport-almak-isteyen-alucralilar-ve-yasadiklari-sikintilar/

image003

Novorosiski (Novorossisk) Şehbenderliği

Hariciye Nazırı Prens Said Halim Paşa Hazretlerinin Huzur-ı Samilerine

Hülasa: Bayram bin Mevlüd’ün vefatı hakkında.

Hukuk-ı Muhtelite

Ma’ruz-ı çaker-i kemineleridir

Tebaa-i Osmaniyeden ve Karahisar-i Şarki Sancağına merbut Alucra kazasının Pağnik karyesi ahalisinden ve ameleden Kal’alıoğlu Bayram bin Mevlüd’ün Labinski karyesinde ormanda çalışır iken bir semt-i mechulden (bilinmeyen bir yerden) gelen bir tüfenk kurşunuyla yaralandığı ve müteessiren (yaralanmanın etkisinden dolayı) 18 Teşrin-i-sâni (1)329 (1 Aralık 1913) tarihinde bila-metrukat (mirassız olarak) vefat eylediği Labinski karyesi hükümetinin 29 Teşrin-i-sâni (1)329 (12 Aralık 1913) tarihli iş’arından müsteban olmağla ol-babda emr u ferman hazret-i veliyyü’l-emrindir.

20 Kanun-i-evvel 1913

Novorosiski Şehbenderi Bende

image006

Sivas Vilayeti Aliyyesine

1 Kanun-i-sâni Sene 1329 (14 Ocak 1914)

Karahisar-i Şarki Sancağına merbut Alucra kazasının Pağnik karyesi ahalisinden ve ameleden Kal’alıoğlu Bayram bin Mevlüd’ün 18 Teşrin-i-sâni Sene (1)329 (1 Aralık 1913) tarihinde Rusya’nın Labinski karyesinde ormanda çalışır iken bir semt-i mechulden (bilinmeyen bir yerden) gelen bir kurşunla yaralanarak bilahare vefat eylediği Novorosiski şehbenderliğinden mevrud tahriratda iş’ar olunmuş olmağla müteallikatına tebliğ-i keyfiyetle nüfusca kaydının terkini (silinmesi) siyakında şukka-i mühibbi terkim kılındı (yazıldı).

Reklamlar

About Murat Dursun Tosun

30.07.1961 tarihinde İstanbul'da doğdu. İlkokulu ve Ortaokulu Çeliktepe'de okudu. Liseyi ise, Gültepe Endüstri Meslek Lisesinde 1977 yılında tamamladı. 27 Mart 1978 tarihinde İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde 17 yaşındayken sözleşmeli teknisyen olarak göreve başladı. 1981–82 yılları arasında askerlik görevini yaptı. 1983 yılında tekrar sözleşmeli teknisyen olarak AKM'de göreve başladı. 1984 yılında çıkan bir Kanun'dan yararlanarak Memuriyete geçti. 1990 yılında girdiği ÖSYM sınavı neticesi Açık Öğretim Fakültesi'ne kayıt yaptırdı ve 1994 yılında mezun oldu. Akabinde Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü İşletme Bölümünde Yüksek Lisans Hakkı kazandı ve 3 yıllık eğitimden sonra 1997 yılında Bilim Uzmanı olarak mezun oldu. İş hayatında ise,13 yıllık teknik hizmet çalışmasından sonra Emniyet ve Bakım Şef Yardımcısı, Sivil Savunma Amiri, Fiziki Güvenlik Amiri görevlerinde bulundu. 1997 yılında Şube Müdürü oldu. 1998'den sonra İdari ve Mali İşler ile Güvenlik Şube Müdürlüğü görevlerinde bulundu.Aynı zamanda 7 yıl süre ile Beyoğlu İstiklal Caddesinde bulunan ve 4/5'inden fazlası Maliye Hazinesine ait olan 54 bağımsız bölümlü Kastel İs Merkezi'nde (Atlas Pasajı) kamu adına yöneticilik yaptı. 2005–2006 hac döneminde eşiyle birlikte hacca gitti ve geldikten sonra Nisan 2006'da emekliye ayrıldı. Bloğunda yayınlanmış 1200’ün üzerinde çalışması vardır. Çeçenzade Hacı Hasan Paşa’nın Hayatı (225 sayfa), Çağırgan Baba Es-Seyyid İsmail Hakkı Çağırgan Veli (206 sayfa) , Arşiv Belgelerinde Mindeval-Çamoluk Tarihi (584 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alucra-Alucra Tarihi (690 sayfa), Alucra’nın Emektar Şahsiyetleri-İz Bırakanlar (35 sayfa), Arşiv Belgelerinde Karahisar-i Şarki-Şebinkarahisar Tarihi (914 sayfa), Arşiv Belgelerinde Anadolu'ya Kafkas Göçleri İskânları Köle ve Cariyelik Sorunu (449 sayfa), Kethüdazâde Mehmet Emin Ağa-Tirebolu Voyvodası ve Şebinkarahisar Kaymakamı (630 sayfa), Halepli Bir Osmanlı Paşası Mellahzâde Mehmed Mer'i Paşa Hayatı ve Hatırlattıkları (268 sayfa), Ermeni Olaylarının Gelişimi ve Şebinkarahisar'da Yaşananlar (2 Cilt, 1263 sayfa), Suşehri Tarihi Yazılarım (497 sayfa), Arşiv Belgelerinde Alaplı (404 sayfa), Kasımpaşa Tarihi Yazılarım (326 sayfa) ve Alucra Gürbulak Köyü Nam-ı Diğer Feygas, Hanuk Şeyh Mehmed (260 sayfa), Osmanlıca Arşiv Belgelerinde Gümüşhane Yaşananlar ve Ayrıntıları 1695-1928 (2 cilt 1100 sayfa) isimli basılı 15 kitabı bulunmaktadır. Yaklaşık 8 senedir Naht (Hatt-ı Ahşap) sanatıyla da ilgilenmekte olup, 2 kez İstanbul'da 1 kez Şebinkarahisar'da 1 kez de Alucra'da sergi açmıştır. 2015 yılı yaz döneminde Şebinkarahisar Halk Eğitim Merkezinde Naht (Hatt-ı Ahşap) kursu verdi.
Bu yazı Alucra Tarihi içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s